Bugun...


Emine AYDEMİR

facebook-paylas
EDEP YA HU
Tarih: 10-09-2021 17:19:00 Güncelleme: 10-09-2021 17:19:00


Edep, ince düşünce, zerafet, hassasiyet, nezaket.. sağlıklı bir toplum yapısının ve özellikle islam dünyasının olmazsa olmazları iken malesef kaybolmaya yüz tutması, insani münasebetlerin kaba ve keskin hatlarla şekillenmesi, ruhun yanlızlığa mahkum edilmesi, maddenin herşeye hakim olması, bu güzel konuları yeniden gündeme getirme ihtiyacı hissettirdi. 
Asrı Saadetten ve Osmanlı’dan günümüze ulaşan nakilleri yeniden hatırlamakta fayda var; 
Osmanlı da ifadeler gayet nazikane ve pek edibanedir. "Cenabınız", "zat-ı aliniz" yahut "hazretiniz" gibi kelimeler hiç ağızdan düşmez. Hiç bir zaman "ben" denilmez, hep "bendeniz", "kulunuz" ve "duacınız" denilir.
İnsanlarla ilişkilerimizde edepli olmamız gerektiği gibi, yaratılmış tüm mahluka ve cansız varlıklara bile edepli olunması gerektiğini ecdadımız eşsiz emsallerle bize göstermiştir; Odun kesmeye giden köylünün baltasının ağzını bez ile örterek ormana giriş inceliğinden, kurban edilecek koyunun gözlerini bağlama nezaketine ve ihtiyaç sahibi yoksul insanları mahcup etmemek için koyulan sadaka taşlarına kadar bu millet hayata aksettirdiği zerafetle asırlara sesini duyurmuştur.
Kapının hızla çarpılmadan yavaşça örtülmesi bir edeptir. Bu edep inceliğine göre "kapıyı kapat" denilemez (Allah kimsenin kapısını kapatmasın); "kapıyı sırla" denilebilir. Yine aynı şekilde "lambayı (mumu, ışığı) söndür" denilemez (Allah kimsenin ışığını söndürmesin); "lambayı dinlendir" denilir. Keza "lâmba yakılmaz" ancak "lâmba uyandırılır". Ayrıca kapıdan çıkarken kişinin arkasını dönmesi edepsizliktir. Kapı önündeki ayakkabılar dışarı doğru değil (zira bunun manası ‘git bir daha gelme’ demektir) içeriye doğru çevrilir. 
Efendimiz (s.a.v)’in nurlu ikliminde yetişmiş mübarek torunları Hz. Hasan ile Hz. Hüseyin’in, yanlış abdest alan yaşlı bir adama doğrusunu göstermek için: "Amcacığım, biz iki kardeş abdest alacağız. Acaba hangimiz abdesti doğru alıyor, bir kontrol eder misin?" tarzındaki yaklaşımları, "Hiç kimsenin hatasını yüzüne vurmayınız. O hatayı işleyene, hatasını, başka birini misal göstererek anlatınız" diyen babaları Hz. Ali’nin nasihatlerini hayata geçiren hayırlı evlatların ne latif bir inceliğidir.
İslam toplumunun edep anlayışı, her halin bir murakabe altında gerçekleştiği şuuruna dayanır. İslam bir edep dinidir ve edebi eksik olanın dini de eksik sayılır. Hal, hareket, duygu, düşünce, niyet, ibadetlerin hepsi edep sınırlarında sünnete uygun olmalıdır. Üsvei Hasene olan Rasulullah (s.a.v); yeme içme adabı, nikah adabı, ticaret adabı, sohbet adabı, sefer adabı gibi her konuda ümmetine rehberlik yapmıştır.
Rasulullah (s.a.v) buyuruyor: "Kıyâmet günü, mümin kulun terazisinde güzel ahlâktan daha ağır bir şey bulunmaz. Allâh Teâlâ çirkin hareketler yapan, çirkin sözler söyleyen kimseden nefret eder.” (Tirmizî, Birr, 62)
Bizler "Beni Rabbim terbiye etti de edebimi ne güzel eyledi" buyuran ve islam adabını sünnetiyle gösteren Efendiler Efendisisinin (s.a.v) talihli ümmetiyiz. Cenâb-ı Hak buyuruyor: “(Ey Rasûlüm!) Muhakkak ki senin için tükenmeyen bir mükâfât vardır. Şüphesiz sen büyük bir ahlâk üzeresin.” (Kalem, 3-4) 
Rasûlullah (sav) Efendimiz Muaz (ra)’a güzel ahlâkı toplu bir şekilde ifade eden şöyle bir tavsiyede bulunmuştur: “Ey Muaz! Sana Allah’tan korkmanı, doğru sözlü olmayı, ahde vefâ göstermeyi, emaneti yerine getirmeyi, hıyanet etmemeyi, komşuluk hukukunu korumayı, yetime şefkat göstermeyi, yumuşak söz söylemeyi, selâmı yaymayı, iyi amel işlemeyi, uzun emelli olmamayı, imana sarılmayı, Kur’an’ı anlamaya gayret etmeyi, âhirete sevgi beslemeyi, hesaptan korkmayı, merhamet kanatlarını indirmeyi tavsiye ederim. Sakın ola ki hikmet ehlinden birine sövmeyesin, doğru söyleyeni yalanlamayasın, günahkâra boyun eğmeyesin, âdil devlet başkanına âsî olmayasın, yeryüzünde fesad çıkarmayasın.
Ey Muaz! Her taşın, ağacın ve çamurun yanında Allah Teâlâ’dan korkmayı, takvâyı ve her gizli işlenen günah için gizlice, alenen işlenen için ise alenî olarak tevbe etmeyi tavsiye ederim. Allah kullarını işte böylece edeblendirir ve onları güzel ahlâka ve edeblere davet eder.” (Deylemî Hadis No: 8481, İbn Arrak, Tenzîh, II, 341.)
Eğitim ve terbiye, fıtratımıza yerleştirilmiş olan edep ile başlar. Anne babaların, öğretmenlerin çocuklara öğreteceği en önemli konu kesinlikle güzel ahlâktır. Rasulullah (s.a.v) buyurur; “Hiçbir baba çocuğuna güzel ahlâktan daha hayırlı bir mîras bırakmamıştır.” (Tirmizî, Birr, 33). “Her doğan çocuk, İslâm fıtratı üzere (temiz ve günahsız olarak, tevhîde meyilli bir sekilde) doğar. Daha sonra anne babası onu (inançlarına göre) ya hristiyan, ya yahudî ya da mecûsî... yapar.” (Buhârî, Cenâiz, 92). “Çocuklarınıza ikramda bulunun ve terbiyelerini güzel yapın!” (İbn-i Mâce, Edeb, 3) 
Bizlere Allah’ın emaneti olan evlatlarımıza hal diliyle örnek olabilmeyi ve Rızayı İlahiye uygun olarak onları yetiştirebilmeyi Rabbim cümlemize nasip etsin. Aminnn
Muhabbetle kalın.
Emine Aydemir


Bu yazı 90 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Beşiktaş 6 4 0 2 13 5 14 +8
2 Hatayspor 6 4 1 1 13 4 13 +9
3 Trabzonspor 5 4 0 1 11 4 13 +7
4 Altay 6 4 2 0 12 8 12 +4
5 Fatih Karagümrük 6 3 1 2 11 6 11 +5
6 Konyaspor 5 3 0 2 7 3 11 +4
7 Fenerbahçe 5 3 1 1 6 3 10 +3
8 Kayserispor 6 3 2 1 8 6 10 +2
9 Alanyaspor 5 3 2 0 4 9 9 -5
10 Gaziantep FK 6 2 2 2 6 6 8 0
11 Galatasaray 6 2 2 2 8 9 8 -1
12 Sivasspor 6 1 2 3 6 7 6 -1
13 Adana Demirspor 6 1 2 3 8 11 6 -3
14 Yeni Malatyaspor 6 2 4 0 7 13 6 -6
15 Kasımpaşa 5 1 2 2 5 6 5 -1
16 Göztepe 6 1 3 2 6 9 5 -3
17 Antalyaspor 6 1 3 2 6 10 5 -4
18 Başakşehir FK 6 1 5 0 4 7 3 -3
19 Giresunspor 5 0 4 1 0 6 1 -6
20 Çaykur Rizespor 6 0 5 1 4 13 1 -9
Takım O G M B A Y P AV
1 Ümraniyespor 6 5 0 1 13 0 16 +13
2 MKE Ankaragücü 6 3 0 3 9 3 12 +6
3 Eyüpspor 6 4 2 0 10 7 12 +3
4 BB Erzurumspor 6 4 2 0 5 5 12 0
5 Tuzlaspor 5 3 0 2 8 3 11 +5
6 Bandırmaspor 6 3 3 0 7 6 9 +1
7 Manisa FK 6 3 3 0 9 9 9 0
8 Boluspor 5 2 2 1 7 5 7 +2
9 Samsunspor 5 2 2 1 8 8 7 0
10 Kocaelispor 5 2 2 1 4 6 7 -2
11 Altınordu 6 2 3 1 8 12 7 -4
12 Menemenspor 6 2 3 1 8 13 7 -5
13 Adanaspor 6 1 2 3 7 7 6 0
14 Balıkesirspor 5 2 3 0 5 8 6 -3
15 Denizlispor 6 2 4 0 5 8 6 -3
16 Bursaspor 6 1 3 2 7 8 5 -1
17 Gençlerbirliği 6 1 3 2 7 13 5 -6
18 İstanbulspor 5 1 3 1 7 8 4 -1
19 Keçiörengücü 6 1 4 1 5 10 4 -5
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 38 28 2 8 82 25 92 +57
2 Sakaryaspor 38 21 5 12 74 35 75 +39
3 Kırşehir Belediyespor 38 21 8 9 57 32 72 +25
4 Kırklarelispor 38 19 6 13 60 32 70 +28
5 Van Spor 38 21 11 6 59 35 69 +24
6 Bodrumspor 38 18 11 9 80 48 63 +32
7 Etimesgut Belediyespor 38 18 13 7 63 36 61 +27
8 Karacabey Belediyespor 38 15 12 11 52 41 56 +11
9 Turgutluspor 38 16 16 6 44 56 54 -12
10 Serik Belediyespor 38 13 11 14 51 48 53 +3
11 Pendikspor 38 15 16 7 66 53 52 +13
12 Pazarspor 38 15 18 5 60 64 50 -4
13 Tarsus İdman Yurdu 38 13 15 10 56 55 49 +1
14 Bayburt Özel İdare Spor 38 14 18 6 52 61 48 -9
15 Sivas Belediyespor 38 11 14 13 63 58 46 +5
16 1922 Konyaspor 38 11 18 9 47 49 42 -2
17 Kastamonuspor 38 8 18 12 31 58 36 -27
18 Elazığspor 38 10 22 6 61 90 33 -29
19 Mamak FK 38 6 26 6 32 121 24 -89
20 Kardemir Karabükspor 38 1 34 3 16 109 3 -93
Takım O G M B A Y P AV
1 Diyarbekirspor 30 20 2 8 43 18 68 +25
2 1928 Bucaspor 30 20 3 7 58 18 67 +40
3 Yeşilyurt Belediyespor 30 17 8 5 50 27 56 +23
4 Ofspor 30 14 5 11 43 31 53 +12
5 Arnavutköy Belediye 30 13 8 9 40 29 48 +11
6 Edirnespor 30 12 9 9 34 31 45 +3
7 Belediye Derincespor 29 10 9 10 38 29 40 +9
8 Artvin Hopaspor 30 10 11 9 41 44 39 -3
9 Fatsa Belediyespor 30 10 12 8 22 31 38 -9
10 Kızılcabölükspor 30 9 11 10 34 33 37 +1
11 Nevşehir Belediyespor 30 9 14 7 31 31 34 0
12 Çankaya FK 30 10 16 4 28 48 34 -20
13 1877 Alemdağspor 30 9 15 6 37 48 33 -11
14 Antalya Kemerspor 30 7 17 6 27 50 27 -23
15 Payasspor 29 5 16 8 29 53 23 -24
16 Manisaspor 30 1 20 9 22 56 12 -34
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 23/09/2021 Konyaspor vs Trabzonspor
 23/09/2021 Alanyaspor vs Kasımpaşa
 23/09/2021 Fenerbahçe vs Giresunspor
 24/09/2021 Altay vs Beşiktaş
 25/09/2021 Sivasspor vs Fatih Karagümrük
 25/09/2021 Antalyaspor vs Yeni Malatyaspor
 25/09/2021 Adana Demirspor vs Gaziantep FK
 26/09/2021 Giresunspor vs Kayserispor
 26/09/2021 Başakşehir FK vs Çaykur Rizespor
 26/09/2021 Hatayspor vs Fenerbahçe
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 24/09/2021 Kocaelispor vs Tuzlaspor
 25/09/2021 Ümraniyespor vs Manisa FK
 25/09/2021 BB Erzurumspor vs Adanaspor
 25/09/2021 Gençlerbirliği vs Boluspor
 26/09/2021 Bandırmaspor vs Altınordu
 26/09/2021 İstanbulspor vs Balıkesirspor
 26/09/2021 Menemenspor vs Eyüpspor
 26/09/2021 Bursaspor vs MKE Ankaragücü
 27/09/2021 Denizlispor vs Samsunspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 25/09/2021 Turgutluspor vs Çorum FK
 26/09/2021 Adıyaman FK vs Hekimoğlu Trabzon
 26/09/2021 Kahramanmaraşspor vs Bayburt Özel İdare Spor
 26/09/2021 Etimesgut Belediyespor vs Sivas Belediyespor
 26/09/2021 Niğde Anadolu FK vs İnegölspor
 26/09/2021 Ergene Velimeşe vs Van Spor FK
 26/09/2021 Serik Belediyespor vs Sarıyer
 26/09/2021 Sakaryaspor vs Bodrumspor
 26/09/2021 Afjet Afyonspor vs Ankaraspor
 26/09/2021 Diyarbekir Spor vs Somaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 24/09/2021 Bergama Belediyespor vs Belediye Kütahyaspor
 25/09/2021 Fatsa Belediyespor vs Arnavutköy Belediye
 25/09/2021 Başkent Gözgözler Akademi FK vs Batman Petrolspor
 25/09/2021 Artvin Hopaspor vs Hendek Spor
 25/09/2021 1954 Kelkit Bld.Spor vs Kahta 02 Spor
 25/09/2021 Karaman Belediyespor vs Nevşehir Belediyespor
 25/09/2021 Osmaniyespor FK vs Elazığspor
 25/09/2021 Bursa Yıldırımspor vs Erbaaspor
 25/09/2021 Çatalcaspor vs Sancaktepe FK
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
GAZETEMİZ

NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
YUKARI